Geleneksel tiyatromuzun son büyük ustası: Zihni Göktay



Geleneksel Türk Tiyatrosu'nun son büyük temsilcisi ve ustası Zihni Göktay'ın vefatı sanat dünyasında büyük üzüntüye yol açtı. Türk Temaşa Sanatı'nın son büyük temsilcisi ve ustası olan Göktay, Şehir Tiyatrolarında oyunculuk tarzı ile uzun yıllar bu geleneği sürdürdü.

Göktay, geçirdiği rahatsızlık sonrası tedavi gördüğü hastanede yaşında hayatını kaybetti. Türk tiyatrosunda yarım asrı aşan sanat yaşamında, kendine özgü üslubu ve canlandırdığı karakterlerle hafızalarda yer edinen usta oyuncu Zihni Göktay'ın cenazesi, yarın defnedilecek.

Başta "Lüküs Hayat" olmak üzere uzun yıllar sahnelenen tiyatro oyunlarıyla geniş kitlelere ulaşan Göktay, geleneksel Türk tiyatrosunun izlerini taşıyan oyunculuğu ve Şehir Tiyatroları bünyesinde ortaya koyduğu performanslarla sanat hayatında önemli bir yer edindi.

Tiyatro, sinema ve televizyonda çok sayıda yapımda rol alan sanatçı, oyunculuğunun yanında sahneye bağlılığı ve disiplinli çalışma anlayışıyla da meslektaşları ve izleyiciler tarafından da her zaman takdir gördü. Sanat hayatına amatör tiyatroyla başladı

Tam adı Abdullah Zihni Göktay olan sanatçı, Aralık 1945'te İstanbul'un Fatih ilçesinde dünyaya geldi.

İlkokulu Fatih İlköğretim Okulu'nda tamamlayan Göktay, ortaokul ve lise öğrenimini Pertevniyal Lisesi'nde aldı. Çocukluk yıllarında her hafta sonu babasıyla tiyatro oyunları izleyen Göktay'ın sahneye ilgisi, ilkokul yıllarında katıldığı müsamerelerle başladı.

Lise döneminde tiyatro çalışmalarına başlayan sanatçı, ilerleyen yıllarda profesyonel tiyatroya adım attı. Sanatçı, 1953'te İstanbul Üniversitesi çatısı altında ve Milli Türk Talebe Birliği (MTTB) bünyesinde faaliyete geçen İstanbul Üniversitesi Talebe Birliği (İÜTB) Gençlik Tiyatrosu'nda 1960-1964'te çalışmalar yaptı.

Ayrıca Türkiye Milli Talebe Federasyonu Gençlik Tiyatrosu'nda ve Eminönü Halk Evi'nde çalışmalarını sürdürdü. Sivas'ta askerliğini tamamlayan usta oyuncu, 1964-1973'te Ankara Meydan Sahnesi'nde çalıştı. Daha sonra İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Şehir Tiyatrosunun kadrosuna katılan Göktay, uzun yıllar kurumun önemli oyuncuları arasında yer aldı.

Göktay, bir röportajında Şehir Tiyatroları'na nasıl başladığını ve devam ettiğini "Vasfi Rıza Zobu, beni bu tiyatroya, Muhsin Ertuğrul da kadroya aldı. 1914'ten bu yana Şehir Tiyatrolarını kuranlar da dahil olmak üzere, bütün sanat yönetmenleriyle çalıştım." sözleriyle anlatmıştı.

Omuzunda İsmail Dümbüllü'nün eli... Geleneksel tiyatro ile olan güçlü bağı daha çocukluk yıllarında kurulur. Bir gün okul dönüşü Fatih'te babasının dükkanına uğradığında İsmail Dümbüllü ve Tevfik İnce de oradadır. Babası, "İsmail Hoca, bizim mahdum da tiyatroyla ilgileniyor, Eminönü Halkevi'ne devam ediyor." diyerek küçük Zihni'yi takdim eder.

Dümbüllü onu yanına çağırıp: "Gel o zaman, öp elimi." der. Göktay, Dümbüllü'nün elini öper ve Dümbüllü de sırtını sıvazlayarak ona "Cenab-ı Hak benim gördüğüm umurları sana da nasip etsin." diye dua eder. Göktay, bu ânı paylaştığı röportajında, "O gün bir nevi peştemal kuşandım.

Hâlâ onun omzumdaki elini, sırtıma vuruşunu taşıyorum." diye anlatır.

"Lüküs Hayat" ile geniş kitlelere ulaştı

Sanat hayatı boyunca oyunda sahne alan başarılı sanatçı, "Lüküs Hayat", "Kanlı Nigar", "Sarıpınar 1914", "Pembe Konağın Gelinleri", "Cibali Karakolu" ve "Resimli Osmanlı Tarihi" adlı yapımlardaki performanslarıyla büyük alkış aldı.

İstanbul Radyosunda 1978-1996'da yönetmen ve oyuncu olarak görev alan Göktay, seslendirme alanında da önemli çalışmalara imza attı. Sanatçı, sinema ve televizyon kariyeri boyunca canlandırdığı karakterlerle de milyonlar tarafından tanındı.

"Tosun Paşa" filminde Tellioğlu Ruhi, "Meraklı Köfteci" filminde Zühtü ile akıl hastanesinde topsuz penaltı atan karakter, "Atla Gel Şaban" filminde at yarışı tutkunu Halil ve "Fahriye Abla" filminde Fahriye'nin dayısı rollerini üstlendi.

"Hababam Sınıfı Merhaba" filminde edebiyat öğretmeni Üçbuçuk Yusuf'u canlandıran Göktay, "Zaman Mekan Makinesi" dizisinde Mucit, "Kuruntu Ailesi" dizisinde Bayram Efendi, "Bizimkiler" dizisinde Muvaffak Bey ve "Koçum Benim" dizisinde okul müdürü İsmail Bey karakteriyle izleyici karşısına çıktı.

Usta oyuncu, 1978'de Sevinç Göktay ile evlendi. Çiftin Zeynep ve Ömer adını verdiği iki çocuğu dünyaya geldi. Aynı rolde yıllarda oynadı, "Lüküs Hayat"ın vazgeçilmezi oldu

Zihni Göktay, bir başka röportajında, hiçbir zaman memur tiyatro sanatçısı zihniyetiyle çalışmadığını dile getirerek, şunları kaydetmişti:

"Hayatım boyunca amatör ruhumu taşıdım.

Hastalandım, rapor almadım. Annem vefat etti, aynı gün oynadım. 'Burası benim tütüncü dükkânım değil, kapatamam. Ben devletin sanatçısıyım. Kimseyi kapıdan geri çevirmek istemem' dedim. Acımı içime gömdüm, sahneye çıktım ve görevimi yaptım. O amatör ruh hiçbir zaman kaybolmadı bende."

Sanatçı, İBB Şehir Tiyatroları'nda sahnelenen "Lüküs Hayat" operetinde aralıksız yıl boyunca "Rıza" karakterini canlandırdı.

Yıllar içinde oyuncunun değiştiği oyunda, aynı rolde en uzun süre oynayan sanatçı olarak Guinness Rekorlar Kitabı'na aday gösterildi.

"24. Yapı Kredi Afife Tiyatro Ödülleri"nde 2022'de "Yapı Kredi Özel Ödülü"ne layık görülen Zihni Göktay, "57 yıllık bir tiyatro sanatçısı olarak bana bu ödülü layık gören jüriye çok teşekkür ediyorum. oyunda oynadım ama bu ödülü alamadım.

Hiç olmazsa giderayak bu güzel ödüle sahip olmanın gururunu taşıyor, layık görenlere çok teşekkür ediyorum." ifadesini kullanmıştı. Bir ömre yayılan başarılar

Uzun yıllara yayılan sanat yaşamı boyunca sahneye yaptığı katkılarla takdir gören Göktay, birçok kurum ve organizasyon tarafından onur ve emek ödüllerine değer görüldü.

Sanatçı, Suna Pekuysal Tiyatro Ödülleri, Lions Tiyatro Ödülleri, Yeni Tiyatro Dergisi Emek ve Başarı Ödülleri ile Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri başta olmak üzere birçok ödül aldı.

23. Uluslararası İstanbul Büyükçekmece Kültür ve Sanat Festivali'nde "Kültür Sanatta Yaşam Boyu Onur Ödülü", 23.

Sabancı Uluslararası Adana Tiyatro Festivali'nde "Sakıp Sabancı Yaşam Boyu Başarı Ödülü" ve 2. Anadolu Tiyatro Ödülleri'nde "Emek Ödülü" alan sanatçı, sinema ve televizyon yapımlarıyla farklı kuşaklar tarafından tanınan isimlerden biri oldu. Sanatçının rol aldığı film, dizi ve tiyatro oyunları arasında "Bir Tutkunun Yüzyılı", "Seni Bulacam Oğlum", "Şaşkın Bakkal 216", "Yaşamak Güzel Şey", "Çalgı Çengi İkimiz", "Zilin Sesi", "Kara Bela", "Zaman Makinesi 1973", "Böyle Bitmesin", "Yalan Dünya", "Aşağı Yukarı Yemişliler", "Ah Kalbim", "7 Kocalı Hürmüz", "Görgüsüzler", "Komedi Dükkanı", "Döngel Karhanesi", "Hababam Sınıfı Askerde", "Cennet Mahallesi", "Avrupa Yakası", "Ekmek Teknesi", "Huzursuzlar", "Üvey Baba", "Yazlıkçılar", "Bizimkiler" ve "Kuruntu Ailesi" yer alıyor.